بنام خدای منتظران

ویژه نامه گروه اینترنتی مشکان به مناسبت ماه مبارک رمضان

شماره بیست و سوم ـ سه شنبه 25 مهر 1385 ـ بیست و سوم رمضان 1427

دعاى روز بيست و سوم ماه مبارك رمضان

بسم الله الرحمن الرحيم

اللهمّ اغسِلْني فيهِ من الذُّنوبِ وطَهِّرْني فيهِ من العُيوبِ وامْتَحِنْ قَلْبي فيهِ بِتَقْوَى القُلوبِ يا مُقيلَ عَثَراتِ المُذْنِبين.

خدايا بشوى مرا در اين ماه از گناه وپاكم نما در آن از عيب ها وآزمايش كن دلم را در آن به پرهيزكارى دلها اى چشم پوش لغزشهاى گناهكاران.

27-روزه ماه شعبان

من صام ثلاثة ايام من اخر شعبان و وصلها بشهر رمضان كتب الله له صوم شهرين متتابعين.

امام صادق (عليه السلام) فرمود:

هر كس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بگيرد و به روزه ماه رمضان وصل كند خداوند ثواب روزه دو ماه پى در پى را برايش محسوب مى‏كند.

وسائل الشيعه ج 7 ص 375،ح 22

28-افطارى دادن(1)

قال الصادق (عليه السلام)

من فطر صائما فله مثل اجره

امام صادق (عليه السلام) فرمود:

هر كس روزه دارى را افطار دهد، براى او هم مثل اجر روزه دار است.

الكافى، ج 4 ص 68، ح 1

29-افطارى دادن (2)

قال الكاظم (عليه السلام)

فطرك اخاك الصائم خير من صيامك.

امام كاظم (عليه السلام) فرمود:

افطارى دادن به برادر روزه دارت از گرفتن روزه (مستحبى) بهتر است.

الكافى، ج 4 ص 68، ح 2

چهل حديث روزه ـ گردآورنده محمد حسين فلاح زاده

كفاره روزه (1)

***   كسى كه كفاره روزه رمضان بر او واجب است، بايد يك بنده آزاد كند يا به دستورى كه در مساله بعد گفته مى‏شود، دو ماه روزه بگيرد يا شصت فقير را سير كند يا به هر كدام، يك مد كه تقريبا ده سير است، طعام يعنى گندم يا جو و مانند اينها بدهد، و چنانچه اينها برايش ممكن نباشد، هر چند مد كه مى‏تواند به فقرا طعام بدهد و اگر نتواند طعام بدهد بايد استغفار كند، اگر چه مثلا بك مرتبه بگويد: "استغفرالله"، و احتياط واجب در فرض اخير آن است كه هر وقت‏بتواند، كفاره را بدهد.

***   كسى كه مى‏خواهد دو ماه كفاره روزه رمضان را بگيرد، بايد سى و يك روز آن را پى در پى بگيرد، و اگر بقيه آن پى در پى نباشد، اشكال ندارد.

***   كسى كه مى‏خواهد دو ماه كفاره روزه رمضان را بگيرد، نبايد موقعى شروع كند كه در بين سى و يك روز، روزى باشد كه مانند عيد قربان روزه آن حرام است.

***   كسى كه بايد پى در پى روزه بگيرد، اگر در بين آن بدون عذر يك روز روزه نگيرد، يا وقتى شروع كند كه در بين آن به روزى برسد كه روزه آن واجب است،مثلا به روزى برسد كه نذر كرده آن روز را روزه بگيرد، بايد روزه‏ها را از سر بگيرد.

***   اگر در بين روزهايى كه بايد پى در پى روزه بگيرد، عذرى مثل حيض يا نفاس يا سفرى كه در رفتن آن مجبور است، براى او پيش آيد، بعد از برطرف شدن عذر واجب نيست روزه‏ها را از سر بگيرد، بلكه بقيه را بعد از برطرف شدن عذر بجامى‏آورد.

***   اگر به چيز حرامى روزه خود را باطل كند، چه آن چيز اصلا حرام باشد مثل شراب و زنا، يا به جهتى حرام شده باشد مثل نزديكى كردن با عيال خود در حال حيض، بنا بر احتياط كفاره جمع بر او واجب مى‏شود، يعنى بايد يك بنده آزاد كند و دو ماه روزه بگيرد و شصت فقير را سير كند، يا به هر كدام آنها يك مد كه تقريبا ده سير است گندم يا جو يا نان و مانند اينها بدهد، و چنانچه هر سه برايش ممكن نباشد، هر كدام آنها را كه ممكن است‏بايد انجام دهد.

***   اگر روزه‏دار دروغى را به خدا و پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم نسبت دهد، كفاره جمع كه تفصيل آن در مساله پيش گفته شد بنابر احتياط بر او واجب مى‏شود.

***   اگر روزه‏دار در يك روز ماه رمضان چند مرتبه جماع كند، يك كفاره براو واجب است، ولى اگر جماع او حرام باشد يك كفاره جمع واجب مى‏شود.

***   اگر روزه‏دار در يك روز ماه رمضان چند مرتبه غير جماع كار ديگرى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد، براى همه آنها يك كفاره كافى است.

***   اگر روزه‏دار جماع حرام كند و بعد با حلال خود جماع نمايد، يك كفاره جمع كافى است.

***   اگر روزه‏دار كارى كه حلال است و روزه را باطل مى‏كند، انجام دهد،مثلا آب بياشامد، و بعد كار ديگرى كه حرام است و روزه را باطل مى‏كند انجام دهد، مثلا غذاى حرامى بخورد، يك كفاره كافى است.

***   اگر روزه‏دار آروغ بزند و چيزى در دهانش بيايد، چنانچه عمدا آن را فرو ببرد، روزه‏اش باطل است و بايد قضاى آن را بگيرد و كفاره هم بر او واجب مى‏شود، و اگر خوردن آن چيز حرام باشد، مثلا موقع آروغ زدن خون يا غذايى كه از صورت غذا بودن خارج شده به دهان او بيايد و عمدا آن را فرو برد، بايد قضاى آن روزه را بگيرد، و بنابر احتياط كفاره جمع هم بر او واجب مى‏شود.

فرستنده : حسین تبار   quranic623@yahoo.com

30 سخن و نکته

بخش هفتم

مراتب و درجات روزه

براى كسى كه روزه مى گيرد، از نظر مرتبه و درجه مراتبى را بيان كرده اند:
اول، روزه عوام: اين روزه با خوددارى از مبطلات و مفطرات روزه كه فقها و مراجع تقليد ـ كثرالله امثالهم ـ در رساله هاى عمليّه خود نوشته اند، تحقّق مى يابد; يعنى اگر كسى در روزهايى كه روزه مى گيرد، از چيزهايى كه روزه را باطل مى كند خوددارى كند، اين درجه براى او در نظر گرفته شده است.
دوم، روزه خواص: اين درجه و رتبه از مرتبه اولى بالاتر است و آن اينكه علاوه بر انجام امورى كه در روزه عوام گفتيم، بايد اعضاى بدن خود را از مخالفت با خداوند باز دارد. در روايات اسلامى آمده است: روزه آن است كه شخص صائم غيبت نكند; دروغ نگويد; تهمت نزند و موارد ديگر، كه در بحث هاى آينده بيشتر توضيح خواهيم داد.
سوم، روزه خواصّ خواص (خاص الخاص): اين روزه براى كسانى مقدور است كه از غير خدا هر چه هست اجتناب كنند; آنهايى كه از غير خدا هر چه هست اجتناب كنند; آنهايى كه غير از خدا كس ديگر را به دل راه نمى دهند و قلب خود را مهيّاى دستورهاى الهى مى دادند و مصداق «قَلْبُ الْمُؤْمِن عَرْشُ الرَّحْمن» مى باشد. البته هر سه قسم فوق موجب اسقاط تكليف مى شود، امّا روزه قسم سوم، برترين و سودمندترين قسم روزه براى انسان هاست.

3-  فلسفه و اثرات روزه

در رابطه با فلسفه احكام در روايات اهل بيت(عليهم السلام) حكمت ها و علل گوناگونى مطرح شده است. همچنين درباره فلسفه روزه و وجوب آن حكمت هاى مختلفى بيان شده كه ما مختصرى از آنها را بيان مى كنيم:

1. چشيدن مزه گرسنگى در اغنيا،

وقتى از امام رضا(عليه السلام) سؤال مى شود كه علّت وجوب روزه چيست، امام(عليه السلام) مى فرمايد:
«عَلِةٌ الصَّوْمِ لِعِرْفانِ مَسَّ الْجوُعِ وَ الْعَطَش»;[40] علت روزه گرفتن، براى شناختن (چشيدن) مزه گرسنگى و تشنگى است.
در روايت ديگر امام صادق(عليه السلام) مى فرمايد:
«اِنّما فَرَضَ الله الصِيّام لِيَسْتَوِىَ بِهِ الغَنِىّ وَ الْفَقير»; خداوند روزه را واجب كرد تا ثروتمند و فقير مساوى باشند.
در حقيقت روزه، درس مساوات و برابرى در جامعه است. با روزه گرفتن حال و روزِ گرسنگان جامعه به طور ملموس بر اغنيا معلوم مى شود.

2. شكستن شهوات،

روزه سبب مى شود تا روح هوس رانى و شهوت رانى در انسان شكسته شود و با شكسته شدن شهوت، عقل انسان هويدا مى گردد. امام رضا(عليه السلام) فرمودند:
«مَعَ ما فيه مِنَ الاِْنْكِسار لَهُ عَنِ الشَّهوات»;[41] روزه گرفتن، سبب شكسته شدن شهوت مى باشد.

3. سلامتى بدن،

يكى ديگر از حكمت هاى روزه، سلامتى بدن است.
عن ابى عبدالله، عن ابائه، عن النبى(صلى الله عليه وآله) فى حديث قال: «لِكُلِّ شَىء زَكاةٌ وَ زَكاةَ الابدان اَلصِّيام»;[42] امام صادق(عليه السلام) فرمود: براى هر چيزى زكاتى هست و زكات بدن ها روزه گرفتن است.
همه ما مى دانيم كه يكى از علت هاى مريضى در افراد، زياده روى در خوردن غذاهاى مختلف است. با روزه گرفتن، در حقيقت دستگاه گوارشى انسان استراحت مى كند و امروزه دانشمندان يكى از راه هاى درمان بيمارى ها را روزه گرفتن مى دانند، در اين جا به اين نكته هم اشاره مى كنيم كه روزه داران بايد توجه داشته باشند كه در موقع افطار و سحر، در غذا خوردن اعتدال را رعايت نمايند تا موجب سلامتى بيشتر بدن گردد.

پاورقی:

 [40]. وسائل الشيعة، كتاب الصوم، باب 1، ابواب وجوب الصوم، ح 3; علل الشرايع، باب 108، ص 378.
[41]. وسائل الشيعة، كتاب الصوم، باب 1، ابواب وجوب الصوم، ح 3.
[42]. الفصول المهمة فى اصول الائمة، ج 3، ص 336.

 

شما نمی خواهید سهمی داشته باشید

مطالبتان را به آدرس hra62302@yahoo.com  بفرستید

التماس دعا

لینک این مطلب در وبسایت مشکان

بنام خدای منتظران

ویژه نامه گروه اینترنتی مشکان به مناسبت ماه مبارک رمضان

شماره بیست و دوم ـ دوشنبه 24 مهر 1385 ـ بیست و دوم رمضان 1427

وای علی کشته شد

دعاى روز بيست و دوم ماه مبارك رمضان

بسم الله الرحمن الرحيم

اللهمّ افْتَحْ لي فيهِ أبوابَ فَضْلَكَ وأنـْزِل عليّ فيهِ بَرَكاتِكَ وَوَفّقْني فيهِ لِموجِباتِ مَرْضاتِكَ واسْكِنّي فيهِ بُحْبوحاتِ جَنّاتِكَ يا مُجيبَ دَعْوَةِ المُضْطَرّين.

خدايا بگشا به رويم در اين ماه درهاى فضلت وفرود آر برايم در آن بركاتت را وتوفيقم ده در آن براى موجبات خوشنوديت ومسكنم ده در آن وسطهاى بهشت اى اجابت كننده خواسته ها ودعاهاى بيچارگان.

25-روزه مستحبى

قال الصادق (عليه السلام)

من جاء بالحسنة فله عشر امثالها من ذلك صيام ثلاثة ايام من كل شهر.

امام صادق عليه السلام فرمود:

هر كس كار نيكى انجام دهد ده برابر آن پاداش دارد و از جمله آنها سه روز روزه در هر ماه است.

وسائل الشيعه، ج 7، ص 313، ح 33

26-روزه ماه رجب

قال الكاظم (عليه السلام)

رجب نهر فى الجنه اشد بياضا من اللبن و احلى من العسل فمن صام يوما من رجب سقاه الله من ذلك النهر.

امام كاظم (عليه السلام) فرمود:

رجب نام نهرى است در بهشت از شير سفيدتر و از عسل شيرين‏تر هركس يك روز از ماه رجب را روزه بگيرد خداوند از آن نهر به او مى‏نوشاند.

من لا يحضره الفقيه ج 2 ص 56 ح 2   ،  وسائل الشيعه ج 7 ص 350 ح 3

چهل حديث روزه ـ گردآورنده محمد حسين فلاح زاده

جاهايى كه فقط قضاى روزه واجب است

***   در چند صورت فقط قضاى روزه بر انسان واجب است، و كفاره واجب نيست:اول: آنكه روزه‏دار در روز ماه رمضان عمدا قى كند. دوم: آنكه در شب ماه رمضان جنب باشد و به تفصيلى كه در مساله گفته شد تا اذان صبح از خواب سوم بيدار نشود. . سوم: عملى كه روزه را باطل مى كند بجا نياورد، ولى نيت روزه نكند يار يا كند، يا قصد كند كه روزه نباشد. چهارم: آنكه در ماه رمضان غسل جنابت را فراموش كند، و با حال جنابت‏يك روز يا چند روز روزه بگيرد. پنجم: آنكه در ماه رمضان بدون اين كه تحقيق كند صبح شده يا نه، كارى كه روزه را باطل مى كند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده و نيز اگر بعد از تحقيق با اين كه گمان دارد صبح شده، كارى كه روزه را باطل مى كند انجام دهد بعد معلوم شود صبح بوده قضاى آن روزه بر او واجب است. ولى اگر بعد از تحقيق گمان يا يقين كند كه صبح شده و چيزى بخورد، و بعد معلوم شود صبح بوده، قضا واجب نيست، بلكه اگر بعد از تحقيق شك كند كه صبح شده يا نه و كارى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد بعد معلوم شود صبح بوده، قضا واجب نيست. ششم: آنكه كسى بگويد صبح نشده و انسان به گفته او كارى كه روزه را باطل مى‏كند انجام هد، بعد معلوم شود صبح بوده است. هفتم: آنكه كسى بگويد صبح شده و انسان به گفته او يقين نكند، يا خيال كند شوخى مى‏كند و كارى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده است. هشتم: آنكه به گفته كس ديگر كه عادل باشد افطار كند، بعد معلوم شود مغرب نبوده است. نهم: آنكه در هواى صاف به واسطه تاريكى يقين كند كه مغرب شده و افطار كند، بعد معلوم شود مغرب نبوده است. ولى اگر در هواى ابر به گمان اين كه مغرب شده افطار كند، بعد معلوم شود مغرب نبوده، قضا لازم نيست. دهم: آنكه براى خنك شدن، يا بى جهت مضمضه كند، يعنى آب در دهان بگرداند و بى‏اختيار فرو رود، ولى اگر فراموش كند كه روزه است و آب را فرو دهد، يا براى وضو مضمضه كند و بى‏اختيار فرو رود، قضا بر او واجب نيست.

***   اگر غير آب چيز ديگرى را در دهان ببرد و بى‏اختيار فرو رود، يا آب داخل بينى كند و بى‏اختيار فرو رود، قضا بر او واجب نيست.

***   مضمضه زياد براى روزه‏دار مكروه است، و اگر بعد از مضمضه بخواهد آب دهان را فرو برد، بهتر است‏سه مرتبه آب دهان را بيرون بريزد.

***   اگر انسان بداند كه به واسطه مضمضه، بى‏اختيار يا از روى فراموشى آب وارد گلويش مى‏شود، نبايد مضمضه كند.

***   اگر در ماه رمضان بعد از تحقيق يقين كند كه صبح نشده و كارى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد، بعد معلوم شود صبح بوده، قضا لازم نيست.

***   اگر انسان شك كند كه مغرب شده يا نه، نمى‏تواند افطار كند، ولى اگر شك كند كه صبح شده يا نه، پيش از تحقيق هم مى‏تواند كارى كه روزه را باطل مى‏كند انجام دهد.

فرستنده : حسین تبار   quranic623@yahoo.com

30 سخن و نکته

بخش ششم

25-  بوى دهان روزه دار،

قال الصادق(عليه السلام): اَوْحَى الله تَبارك وَ تَعالى اِلى موُسى(عليه السلام) ما يَمْنُعُكَ مِنْ مُناجاتى؟ فَقالُ: يا رَبّ اَجلّك عَن الْمُناجات لَخَلُوف فَمِ الصائم، فأوحى الله عَزَّوَجَلَّ اِلَيْه يا موُسى لَخَلوُف فَمِ الصّائم اَطْيَب عِنْدى مِنْ ريحِ الْمِسْك;[32] امام صادق(عليه السلام) فرمود: خداوند متعال به حضرت موسى(عليه السلام) وحى نمود كه چه چيز مانع مناجات تو با من شده است. موسى(عليه السلام) عرض كرد: پروردگارا! بوى دهان من كه روزه هستم. خداوند به موسى(عليه السلام)خطاب كرد كه بوى دهان شخص روزه دار معطّرتر است نزد من از بوى مُشك.
در باب نماز شب هم، مشابه مطلب فوق ذكر شده كه ملائكه از بوى دهان شب زنده داران اذيّت نمى شوند و خداوند دهان آنها را طيّب قرار داده است.[33]

26-  پاداش روزه گرفتن در هواى گرم،

قالَ الصّادِق(عليه السلام): مَنْ صامَ لله عَزَّوَجَلَّ يَوْماً فى شِدَّةِ الحرّ فَأصابَه ظَمَأ وَ كَّلَ الله به اَلْف مَلَك يَمْسَحوُنَ وَجْهه وَ يُبَشِّرونَه حَتّى اِذا فطَر، قالِ الله عَزَوَجلّ: ما اَطْيَب رَيحَكَ وَ رَوحَكَ يا مَلائِكَتَى اِشْهَدوُا اِنّى قَدْ غَفَرْتُ لَه;[34] امام صادق(عليه السلام) فرمود: كسى كه يك روز براى خداوند در هواى گرم روزه بگيرد و تشنگى بر او عارض شود، خداوند هزار ملك را وكيل مى كند صورت او را مسح كنند به او بشارت مى دهند تا زمانى كه افطار كند. در اين هنگام خداوند مى فرمايد: چه خوش است بو و نسيم تو. اى ملائكه من، شاهد باشيد كه من او را بخشيدم.

27- روزه سبب دورى شيطان مى شود،

أن النبّى(صلى الله عليه وآله) قالَ: لاِصْحابه ألا أخْبِرُكُمْ بِشَىء اِنْ أنْتُمْ فَعَلْتُمُوهُ تَباعَدَ الشَّيطان عَنْكُمْ كَما يَتَباعَد الْمَشْرِق مِنَ الْمَغْرِب؟ قالوُا: بَلى قالَ: الَصّوم يَسَّوَدُّ وَجْهَهُ...;[35] پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله) به اصحابش فرمودند: آيا من شما را آگاه نكنم از چيزى كه اگر شما انجام دهيد شيطان از شما دور مى شود، مانند دورى مشرق از مغرب؟ عرض كردند: بلى يا رسول الله. فرمود: روز گرفتن سبب سياهى صورت شيطان مى شود.

28- روزه واقعى چيست؟

شخص روزه دار نه تنها از خوردن و آشاميدن و نيز از مفطراتى كه بيان شده است بايد امساك كند، بلكه روزه واقعى آن است كه تمام اعضا و جوارح او امساك داشته باشند.
قالَ رَسوُلَ الله(صلى الله عليه وآله): لِجابِربن عَبْدالله يا جابِر هذا شَهْرٌ رَمَضان مَنْ صامَ نَهارَهُ وَ قامَ وِرْداً مِنْ لَيْلِهِ وَ عَفَّ بَطْنَهُ وَ فَرْجَهُ وَ كَفّ لِسانَهُ خَرَجَ مِنْ ذُنوُبِهِ كَخُرُوجِهِ مِنَ الشَّهْرِ، فَقالَ جابِر: يا رَسوُلَ الله ما أحْسَنَ هذا الْحَديث؟ فَقالَ رَسوُلُ الله(صلى الله عليه وآله): يا جابِر ما أشّدَ هذِهِ الشُّروُط;[36]پيامبر(صلى الله عليه وآله) به جابربن عبدالله فرمود: اى جابر! در اين ماه رمضان هر كس روز را روزه بگيرد و پاره اى از شب را به عبادت بگذراند و شكم و فَرجْ (عورت) و لسانش را از گناه حفظ كند، از گناهانش خارج مى شود مثل خارج شدن انسان از اين ماه. جابر عرض كرد يا رسول الله! چه حديث خوبى است؟ پيامبر خدا(صلى الله عليه وآله) فرمود: اى جابر، چه شروط سختى است.
قالَ اَبوُ عَبْدالله(عليه السلام): الصِّيام لَيْسَ مِنَ الطَّعامِ وَ الشَّراب، وَ الاِْنْسان يَنْبَغى اَنْ يَحْفظَ لِسانَهُ مِنَ اللَّغْوِ وَ الْباطِل فِى رَمَضان وَ غَيْرَه;[37] امام صادق(عليه السلام) فرمود: روزه تنها جلوگيرى از خوردن و آشاميدن نيست، بلكه سزاوار است كه روزه دار زبان خود را از سخن بيهوده و نارواست در ماه رمضان و غير رمضان حفظ كند.
قالَ رَسوُلَ الله(صلى الله عليه وآله): رُبَّ قائِم حَظُّهُ مِنْ قِيامِهِ السَّهر وَ رَبَّ صائِم حَظُّهُ مِنْ صِيامِهِ اَلْعَطَش;[38] پيامبر خدا(صلى الله عليه وآله)فرمود: چه بسا قيام كننده نماز شب بهره اش از ايستادن فقط بيدارى شب است، و چه بسا روزه دارى كه بهره اش از روزه دارى فقط عطش و تشنگى است.
قالَ رَسوُل الله(صلى الله عليه وآله): مَنْ صامَ شَهْر رَمَضان فَاجْتَنَبَ فيهِ الْحَرام وَ الْبُهْتان رَضِىَ الله عَنْهُ وَ اَوْجَبَ لَهُ الْجَنانْ;[39] هر كس ماه رمضان را روزه بگيرد و در آن از حرام و بهتان دورى كند خداوند از او خشنود مى شود و بهشت را بر او واجب مى گرداند.
گوش بگشا لب فرو بند از مقال *** هفته هفته، ماه ماه، سال سال
صمت عادت كن از يك گفتنك *** مى شود ذوالنار از اين تحت الحنك

پاورقی:

 [32]. وسائل الشيعة، كتاب الصوم.
[33]. لازم به يادآورى است كه مسواك زدن يكى از مستحبات دينى است و قبل از نماز نيز مستحب است و شخص روزه دار قبل از اذان صبح در ماه مبارك رمضان مى تواند مسواك بزند و در روز ماه مبارك هم با رعايت شرايطى كه در رساله هاى عمليه بيان شده است، اشكالى ندارد.
[34]. بحارالانوار، ج 93، ص 247.
[35]. وسائل الشيعة، أبواب الصوم المندوب، باب 1، ح 2.
[36]. وسائل الشيعة، كتاب الصوم، ابواب آداب الصائم، باب 11، ح 2.
[37]. همان، ح 6.
[38]. مستدرك الوسائل، ج 7، ص 368.
[39]. بحارالانوار، ج 93، ص 346.
 

بنام خدای منتظران

ویژه نامه گروه اینترنتی مشکان به مناسبت ماه مبارک رمضان

شماره هشتم ـ دوشنبه 10 مهر 1385 ـ هشتم رمضان 1427

دعاى روز هشتم ماه مبارك رمضان

بسم الله الرحمن الرحيم

اللهمّ ارْزُقني فيهِ رحْمَةَ الأيتامِ وإطْعامِ الطّعامِ وإفْشاءِ السّلامِ وصُحْبَةِ الكِرامِ بِطَوْلِكَ يا ملجأ الآمِلين.

خدايا روزيم كن در آن ترحم بر يتيمان وطعام نمودن بر مردمان وافشاء سلام ومصاحبت كريمان به فضل خودت اى پناه آرزومندان.

هشت: روزه نفس

قال اميرالمومنين عليه السلام

صوم النفس عن لذات الدنيا انفع الصيام.

اميرالمومنان على عليه السلام فرمود:

روزه نفس از لذتهاى دنيوى سودمندترين روزه‏هاست.       غرر الحكم، ج 1 ص 416 ح 64

چهل حديث روزه ـ گردآورنده محمد حسين فلاح زاده

جاهايى كه قضا و كفاره واجب است

***   اگر در روزه ماه رمضان عمدا قى كند يا در شب جنب شود و به تفصيلى كه در مساله گفته شد سه مرتبه بيدار شود و بخوابد و تا اذان صبح بيدار نشود،فقط بايد قضاى آن روز را بگيرد، و چنانچه عمدا اماله كند يا سر زير آب ببرد،بنابر احتياط واجب بايد كفاره هم بدهد، ولى اگر كار ديگرى كه روزه را باطل مى‏كند عمدا انجام دهد، در صورتى كه مى‏دانسته آن كار روزه را باطل مى‏كند، قضا و كفاره براو واجب مى‏شود.

***   اگر به واسطه ندانستن مساله كارى انجام دهد كه روزه را باطل مى‏كند، چنانچه مى‏توانسته مساله را ياد بگيرد، بنابر احتياط واجب كفاره بر او ثابت مى‏شود، و اگر نمى‏توانسته مساله را ياد بگيرد يا اصلا ملتفت مساله نبوده يا يقين داشته كه فلان چيز روزه را باطل نمى‏كند، كفاره بر او واجب نيست.

فرستنده: پوریا صفاری ـ poorya1977@yahoo.com

راز مباركى ماه رمضان

بى ترديد مباركى و نامباركى و سودمندى و زيان بارى هرچيزى كه به انسان منتسب مى شود, با حيات آدمى و ابعاد وجودى او رابطه اى تنگاتنگ و گسست ناپذير داشته و با مصالح و مفاسد حيات و جنبه هاى مختلف وجود او ارتباط كامل دارد. به همين علت, براى پى بردن به ((مباركى)) ماه رمضان و بركت زايى آن براى انسان, توجه و تامل در نكات زير ضرورى است:

1ـ حقيقت حيات و گوهر وجود انسان روشن است كه آدمى علاوه بر جنبه هاى مادى و زندگى حيوانى از جنبه هاى معنوى و زندگى انسانى نيز برخوردار است اين جنبه معنوى و انسانى در پرتو اعطاى وجودى برتر به او بخشيده شده است.

((.. ثم انشاناه خلقا آخر فتباره الله احسن الخالقين))

 ((فاذا سويته ونفخت فيه من روحى فقعوا له ساجدين))

اين وجود برتر و حقيقت فراتر كه اساس هستى و گوهر حيات انسان را تشكيل مى دهد همان روح آدمى و جان انسانى است كه ديگر موجودات از آن بهره اى ندارند; غير اين جانى كه در گاو و خر استآدمى را عقل و جانى ديگر است در صورت نبود اين گوهر ارجمند, آدمى ازحيات انسانى تهى شده و در رديف ديگر حيوانات قرار خواهد گرفت.

2ـ  نيازمنديها و موجبات حيات انسانى همان گونه كه براى حيات حيوانى و جنبه مادى انسان نيازمندى ها و خواسته هايى متناسب با آن وجود دارد و در صورت تامين نشدن و پاسخ ندادن به آنها حفظ و بقاى آن ناممكن است, براى حيات انسانى و معنوى نيز نيازها و تمايلاتى وجود دارد كه حفظ و بقاى آن تنها در پرتو تامين و برآورده كردن آنها امكان پذير خواهد بود.

پيداست كه نيازمندىها و خواسته هاى اين دو جنبه ى وجود و دو بعد حيات انسانى متناسب با تفاوت و اختلاف آنها متفاوت و مختلف خواهد بود; تغذيه, رشد, بالندگى و نشاط بعد حيوانى و جنبه مادى انسان, به امور مادى و تامين خواسته هاى حيوانى وابسته است و از امور مورد نياز بعد انسانى بيگانه و بى خبر مى باشد; او نداند جز كه اصطبل و علف از سعادت غافل است و از شرف اما براى تغذيه, فربهى, شادابى و پرورش بعد انسانى و جنبه معنوى و روحى انسان موجبات و نيازمندىهاى ديگرى وجود دارد و اين گونه نيست كه با به دست آوردن عوامل و زمينه هاى شادابى, فربهى و آسايش تنى, زمينه تنومندى, رشد, نشاط و آرامش جان نيز فراهم گردد.

3ـ  هدف و نقش ماه رمضان بنابراين, براى پرورش و رشد و بالندگى جان و تامين خواسته هاى آن بايد به سراغ امورى غير از عوامل تامين كننده نيازهاى تن شتافت. هدف اساسى و نتيجه نهايى و دستاورد اصلى ((روزه)) كه برجسته ترين, وظايف مسلمان در ماه مبارك رمضان است, تقوا مى باشد.

((يا ايها الذين آمنوا كتب عليكم الصيام كما كتب على الذين من قبلكم لعلكم تتقون)) اى كسانى كه ايمان آورده ايد! روزه بر شما نوشته شده; آن گونه كه بر آنها كه پيش از شما بودند نوشته شد, تا پرهيزكار باشيد.

تقوا كه همان نگهدارى, كنترل و مهار تمايلات حيوانى و خواسته هاى نفسانى است, يك امر واقعى و عينى مى باشد كه در سايه ى روزه و روزه دارى در وجود انسان محقق مى گردد. ماه رمضان با همه آنچه كه به همراه دارد (و برجسته ترين آن روزه است), در صدد كنترل انسان و مهار تمايلات تنى و ايجاد و تقويت روحيه ى مقاومت در برابر جاذبه هاى نفسانى است تا بتواند بعد حقيقى و گوهر اصلى وجود انسان را سرزنده, بالنده, با نشاط و فربه نمايد; تا تو تن را چرب و شيرين مى دهى گوهر جان را نيابى فربهى

4ـ ارتباط ماه رمضان با حيات حقيقى انسان انسان براى تامين حيات معنوى خود و تقويت, پرورش و فربهى روح خويش به اين ماه الهى نيازمند است. گرچه اين فريضه الهى مانند ديگر فرايض و تكاليف اسلامى تنها با يك بعد وجود انسان سروكار ندارد و فوايد و آثار آن به حيات روحى انسان محدود نمى گردد و ضمن تامين نيازهاى روحى و درپى داشتن آثار و نتايج معنوى, بهره ها و بركات مادى و دنيايى را هم براى انسان و جامعه به همراه دارد, ولى هدف اصلى ونقش اساسى و تاثير عمده ماه رمضان به حيات معنوى و روان انسانى مربوط مى شود و آدمى براى بالندگى, رشد و چالاكى به امساك, منع و محدوديتى كه ماه رمضان براى بعد حيوانى انسان ايجاد مى كند نيازمند است, اين امساك, هرگز به معناى محروميت و از دست دادن توانايى ها و گرفتار ضعف و ناتوانى شدن نيست. ((روزه)) براى پيشگيرى از محروميت انسان و ايجاد قدرت كنترل در برابر شهوات نفس و تمايلات تن و برخوردار ساختن جان انسان از گوهرها و كمالات انسانى بسيار لازم و ضرورى است. چه بسيار افرادى كه با رها نمودن نفس و تن دادن به شهوات آنى و هوس هاى زودگذر, در حسرت ازدست دادن گوهر انسانيت نشسته و گرفتار اندوهى هميشگى شده اند; ((كم من شهوه ساعه اورثت حزنا طويلا)) امام على (ع) فرمود: و چه بسا شهوت يك لحظه كه مايه اندوه طولانى گردد.

بنام خدای منتظران

ویژه نامه گروه اینترنتی مشکان به مناسبت ماه مبارک رمضان

شماره هفتم ـ یکشنبه 9 مهر 1385 ـ هفتم رمضان 1427

دعاى روز هفتم ماه مبارك رمضان

بسم الله الرحمن الرحيم

اللهمّ اعنّي فيهِ على صِيامِهِ وقيامِهِ وجَنّبني فيهِ من هَفَواتِهِ وآثامِهِ وارْزُقْني فيهِ ذِكْرَكَ بِدوامِهِ بتوفيقِكَ يا هاديَ المُضِلّين.

خدايا يارى كن مرا در اين روز بر روزه گرفتن وعبـادت وبركنارم دار در آن از بيهودگى وگناهان وروزيم كن در آن يادت را براى هميشه به توفيق خودت اى راهنماى گمراهان.

هفت: اهميت روزه

الصوم فى الحر جهاد.

رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

روزه گرفتن در گرما، جهاد است.                بحار الانوار، ج 96، ص 257

چهل حديث روزه ـ گردآورنده محمد حسين فلاح زاده

آنچه براى روزه ‏دار مكروه است

چند چيز براى روزه‏دار مكروه است و از آن جمله است:

دوا ريختن به چشم و سرمه كشيدن در صورتى كه مزه يا بوى آن به حلق برسد،

انجام دادن هر كارى كه مانند خون گرفتن و حمام رفتن باعث ضعف مى‏شود،

انفيه كشيدن اگر نداند كه به حلق مى‏رسد و اگر بداند به حلق مى رسد جايز نيست،

بو كردن گياههاى معطر،

نشستن زن در آب،

استعمال شياف،

تر كردن لباسى كه در بدن است،

كشيدن دندان و هر كارى كه به واسطه آن از دهان خون بيايد،

مسواك كردن به چوب تر،

و نيز مكروه است انسان بدون قصد بيرون آمدن منى زن خود را ببوسد يا كارى كند كه شهوت خود را به حركت آورد، و اگر به قصد بيرون آمدن منى باشد، در صورتى كه منى بيرون‏آيد، روزه او باطل است.

فرستنده: پوریا صفاری ـ poorya1977@yahoo.com

شناسايى و شناساندن ماه رمضان

بخش دوم
معنى بركت و مبارك

علماى لغت واژه ((بركت)) را به فزونى و رشد همراه با ثبات و دوام معنى كرده اند.

در كتاب لسان العرب به نقل از ابن عباس آمده است: ((معنى بركت فراوانى در هرچيز خير است)). راغب اصفهانى نيز آن را به معناى ثبوت و استقرار خير الهى در چيزى مى داند, چنانچه بركه ((چيزى شبيه حوض)) به جايى كه آب در آن مجتمع و مستقر مى گردد, گفته مى شود.

اما مبارك, به آنچه كه در آن خير فراوان وجود دارد و از او بروز و صدور مى يابد اطلاق مى گردد. زجاج مى گويد: ((مبارك آن چيزى است كه از آن خير فراوان برآيد)) راغب نيز مى نويسد: (( به آنچه كه خير و فايده الهى در آن ثبوت و استقرار داشته باشد مبارك گفته مى شود)).

كاربرد واژه بركت و مبارك در قرآن
بنابراين, آنچه كه در آن خير فراوان و نفع و فايده بسيار, ثبات و قرار داشته و از آن صادر گردد, مبارك ناميده مى شود. بدين ترتيب عنوان ((با بركت)) و ((مبارك)) در آيات قرآن كريم ودر اين موارد بكار رفته است:

1ـ ) ذات اقدس الهى كه خير محض و بركت ناب است; ((تباره الله رب العالمين)) (اعراف54/), ((فتباره الله احسن الخالقين)) (مومنون/ 14), ((تباره الذى نزل الفرقان على عبده...!)) (فرقان/ 1).

2ـ) قرآن كريم; ((وهذا كتاب انزلناه مبارك)) (انعام/ 92), ((وهذا كتاب انزلنا مبارك فاتبعوه...))

(انعام/ 155), ((كتاب انزلناه اليه مبارك ليدبروا آياته...)) (ص / 29)

3ـ ) خانه خدا (كعبه); ((ان اول بيت وضع للناس للذى ببكه مباركا وهدى للعالمين)).

4ـ ) مسجد الاقصى; ((.. الى المسجد الاقصى الذى باركنا حوله...))

5ـ ) شب قدر; ((انا انزلناه فى ليله مباركه...))

6ـ ) پيامبران الهى; ((وجعلنى مباركا اينما كنت...)), ((وباركنا عليه وعلى اسحاق...))

7ـ ) باران; ((ونزلنا من السما ما مباركا...))

بنام خدای منتظران

ویژه نامه گروه اینترنتی مشکان به مناسبت ماه مبارک رمضان

شماره ششم ـ شنبه 8 مهر 1385 ـ ششم رمضان 1427

دعاى روز ششم ماه مبارك رمضان

بسم الله الرحمن الرحيم

اللهمّ لا تَخْذِلْني فيهِ لِتَعَرّضِ مَعْصِتِكَ ولا تَضْرِبْني بِسياطِ نَقْمَتِكَ وزَحْزحْني فيهِ من موجِباتِ سَخَطِكَ بِمَنّكَ وأياديكَ يا مُنْتهى رَغْبـةَ الرّاغبينَ.

خدايا وا مگذار مرا در اين روز در پى نافرمانيت روم ومزن مرا با تازيانه كيفر ودور وبركنارم بدار از موجبات خشمت بحق احسان ونعمتهاى بى شمار تو اى حد نهايى علاقه واشتياق مشتاقان.

شش: روزه سپر آتش

قال رسول الله صلى الله عليه و آله:

الصوم جنة من النار.

رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

روزه سپر آتش (جهنم) است. «يعنى بواسطه روزه گرفتن انسان از آتش جهنم در امان خواهد بود.»         

   الكافى، ج 4 ص 162

چهل حديث روزه ـ گردآورنده محمد حسين فلاح زاده

مواردى كه مستحب است انسان از كارهايى كه روزه را باطل مى كنند خوددارى نمايد

1ـ مسافرى كه در سفر كارى را كه روزه را باطل مى كند انجام داده و قبل از ظهر به وطن يا جائى كه مى خواهد ده روز تمام در آن محل بماند, برسد.
2ـ مسافرى كه بعد از ظهر به وطن يا به جايى كه مى خواهد ده روز بماند, برسد.
3ـ مريضى كه قبل از ظهر خوب شده و كارى كه روزه را باطل مى كند انجام داده باشد.
4ـ مريضى كه بعد از ظهر خوب شود.
5ـ زنى كه بين روز از خون حيض يا نفاس پاك شود.
6ـ كافرى كه در روز ماه مبارك رمضان مسلمان شود.

فرستنده: پوریا صفاری ـ poorya1977@yahoo.com

شناسايى و شناساندن ماه رمضان

بخش اول
به مدد و توفيق الهى اين نوشتار بر آن است كه به منظور ارايه نگاه صحيح درباره ((چيستى ماه رمضان)), به بررسى و بيان ويژگيها, اوصاف و اسامى آن در آيات, روايات و ادعيه بپردازد. هرچند با توجه به فراوانى اين اوصاف وويژگى ها همه آن ها در اين مقاله نمى گنجد و ناگزير به بيان چند ويژگى اكتفا مى شود.

ماه مبارك
يكى از اوصاف ماه رمضان كه در برخى از روايات و ادعيه بدان تصريح شده است, صفت ((مبارك)) است, اينك تعدادى از آنها را با هم مرور مى كنيم:

قال رسول الله (ص): ((قد جائكم شهر رمضان, شهر مبارك, شهر فرض الله عليكم صيامه...))

رسول خدا (ص) فرمود: ماه رمضان به سوى شما آمد, ماه مبارك, ماهى كه خداوند روزه اش را بر شما واجب كرده است...

عن الامام على (ع) قال: ان رسول الله (ص) خطبنا ذات يوم فقال: ((ايها الناس انه قد اقبل اليكم شهر الله بالبركه والرحمه والمغفره...))

از امام على (ع) روايت شده كه فرمود: روزى رسول خدا (ص) چنين فرمود: مردم, ماه خدا همراه با بركت و رحمت و مغفرت به شما روى آورده است...))

عن سلمان الفارسى قال: خطبنا رسول الله (ص) فى آخر يوم شعبان فقال: ((قد اظلكم شهر رمضان شهر مبارك, شهر فيه ليله القدر خير من الف شهر...))

در گزارشى از سلمان فارسى آمده است: رسول خدا (ص) در آخرين روز ماه شعبان براى ما سخنرانى كرد و چنين فرمود: ماه رمضان, ماهى مبارك, ماهى كه در آن ماه, شب قدر كه از هزار شب برتر است, سايه خود را بر شما گسترده است...

عن رسول الله (ص) انه كان يدعو اول ليله من شهر رمضان: ((الحمد الله الذى اكرمنا به ايها الشهر المبارك...))

از رسول خدا (ص) روايت شده كه آن حضرت هميشه در شب اول ماه رمضان اين گونه دعا مى خواند: حمد و سپاس خدايى را كه ما را به تو اى ماه مبارك كرامت بخشيد...

عن الصادق (ع) انه كان يقول فى آخر ليله من شعبان واول ليله من شهر رمضان: ((اللهم ان هذا الشهر المبارك الذى انزلت فيه القرآن وجعلته هدى للناس وبينات من الهدى والفرقان قد حضر...))

از امام صادق (ع) روايت شده كه آن حضرت در آخرين شب ماه شعبان و در نخستين شب ماه رمضان اين دعا را مى خواند: بارالها! اين ماه مبارك را كه در آن قرآن, براى راهنمايى مردم, نشانه هدايت و جداكننده حق و باطل فرو فرستاده شد, فرا رسيد...

فراوانى اطلاق عنوان ((مبارك)) بر ماه رمضان در متون دينى موجب شده است كه اين عنوان جزو مشهورترين اوصاف و عناوين اين ماه شناخته گردد.